Plužine – Crna Gora




Zagrljena planinskim masivima Durmitora, Volujaka i Maglića sa jedne strane, i grandioznim kanjonom Tare sa druge, smještena je opština Plužine. Ove prirodne granice odvajaju Plužine od susjednih opština Žabljak, Šavnik, Nikšić, Gacko i Foča.

U srcu ovog područja nalazi se kanjon Pive sa Piskim jezerom, po cemu se citava ova oblast zove Piva.

Po prirodnim karakteristikama, čitava oblast opštine Plužine podijeljena je na tri dijela: Pivska Župa (predjeli oko toka Pive i njenih pritoka), Pivska Planina (visoka planinska oblast koja zalazi u masiv Durmitora) i Zapadna planinska oblast (Bioč, ogranci Volujaka, Maglića, Lebršnika, Ledenice i Golije).








Administrativni centar opštine su Plužine, gradić smješten na samoj obali Pivskog jezera. Nekada, prije potapanja kanjona Pive, Plužine su se nalazile na mnogo nižoj nadmorskoj visini. Izgradnjom hidrocentrale Piva, krajem 70-ih godina prošlog vijeka, ovo područje je potopljeno, a na obali nastalog jezera sagrađeno je novo naselje. Tako su današnje Plužine najmlađa varošica na Balkanu.

Većina stanovnika Pližina zaposleno je u HE Piva i u Fabrici elektroda Plužine. Po bruto dohotku. Po bruto društvenom proizvodu po stanovniku, opština Plužine se može uvrstiti među razvijenije opštine u Crnoj Gori, prije svega zahvaljujući hidroelekrani Piva (2.787 eura po glavi stanovnika). Međutim, realno stanje je drugačije, jer opština ne raspolaže sa tim sredstvima.




HE "Piva" prelivi




U 60-ak plužinskih sela, stanovništvo se uglavnom bavi poljoprivredom i stočarstvom. Većinom su to individualna seoska domaćinstva, sa izuzetkom farme na Pišču pod Durmitorom, koja ima veoma bogat stočni fond za današnje prilike.




Priroda i turizam


Iako većina stanovnika plužinske opštine živi od poljoprivrede i stočarstva, ovo područje ima ogromne potencijale za razvoj turizma. Na žalost, najveći dio njih nije valorizovan na pravi način.

Grandiozni kanjoni Tare, Pive, Komarnice i Sušice, Pivsko jezero, planiski masivi sa prozirnim jezerima (Trnovacko, Stabanjaska i Skrcka), idilična sela Pivske Planine, idealan su ambijent za avanturu, ali i za odmor. Prevaziđenost stereotipa da turizam podrazumijeva sunčanje na plaži i udobnu hotelsku sobu, otvara šansu ovakvoj destinaciji da se probije na evropskom, pa i svjetskom turističkom tžištu. Područje Pive ima sve ono što savremeni turisti traže, potreban je samo dobar marketing da oni saznaju za nju, da dođu i vide, a onda će se, bez sumnje, uvijek ponovo vraćati ovoj divljoj ljepoti.





Plužine zimi




Idealni uslovi za lov, ribolov, rafting, krstarenja jezerom, planinarenje, i pjesacenje, samo su dio potencijala za razvoj turizma. Uz sve to, pivska sela su bogom dana za razvoj eko i etno turizma, koji su posljednjih godina hit u Evropi. U tom smislu, posebno se moze izdvojiti Crkvicko Polje, po mnogima jedno od najljepsih sela u Crnoj Gori, za koje vec pokazuju interesovanje medjunarodne organizacije koje forsiraju ove vidove turizma.




Crkvičko polje




Opština Plužine nema razvijenu industriju, koja bi zagadila i narušila ovu, u pravom smislu riječi – ekološku sredinu.





Tara


Biser kojim se ne moze pohvaliti nijedna evropska turisticka destinacija, rijeka Tara sa svojim kanjonom, glavni je adut za razvoj turizma u pluzinskoj opstini. Najdublji kanjon Evrope, a drugi po dubini na Svijetu (poslije Kolorada), pravi je mamac za turiste zeljne avanture i uzivanja u divljoj, netaknutoj prirodi.

Najatraktivniji dio kanjona, u duzini od preko 20 kilometara, pripada upravo ovoj opstini. Na tom dijelu Tare nalazi se najveci broj bukova i brzaka, sto predstavlja izazov za sve ljubitelje raftinga, kojih je sve vise. To pokazuje i veliko interesovanje agencija i turoperatora, u cijim je aranzmanima rafting Tarom sve vise zastupljen, i to upravo na ovom dijelu kanjona.




Rafting Tarom




Oko kanjona raste bujna vegetacija sa brojnim endemima, veoma interesantna za botanicare i biologe.
Na Scepan Polju, gdje je i granicni prelaz sa Bosnom, Tara se sastaje sa Pivom, i dalje grade Drinu.

Osim turistickog, ove tri rijeke imaju i izuzetan hidroenergetski potencijal. Zato nije ni cudo sto su odavno na meti energetskih lobija. Jos od kraja sedamdesetih godina, postoje planovi za izgradnju hidroelektrane Buk Bijela na Drini, cime bi se potopilo 12 od pomenutih 20 kilometara kanjona Tare, i dio kanjona Pive. Srecom, i tada i danas, svijest o prirodnoj i turistickoj vrijednosti ovog podrucja pobijedila je argumente za njihovo potapanje.




Pivsko jezero, kanjon Komarnice




Pivsko jezero

Iako ga nije stvorila priroda nego ljudska ruka, Pivsko jezero očarava jepotom. Njegova smaragdno-zelena boja, u kontrastu sa surovim sivim liticama nekadašnjeg kanjona Pive, po kojima se često mogu vidjeti divokoze, oduzima dah posmatraču. Put usječen kroz kamen, sa brojnim tunelima nakon kojih se otvara stalno nova i drugačija panorama, pruža fantastičan pogled na 42 kilometra dugo jezero.

Vožnja brodom po, kao ogledalo glatkoj površini, daje vam osjećaj iskonskog mira, a pogled na kamene litice ispunjava strahopoštovanjem prema onome što je priroda vjekovima stvarala i vajala.




Pivsko jezero - Plužine




Trnovacko jezero

U podnozju Maglica, na krajnjem sjeverozapadu Crne Gore, nalazi se Trnovacko jezero. Tesko je dostupno, pa samim tim i nedovoljno istrazeno i poznato. Do jezera se moze doci preko Pluzina i preko Foce (Republika Spska), s tim sto obje varijante podrazumijevaju po nekoliko sati pjesacenja. Iz tog razloga, posjecuju ga uglavnom planinari, ali i ribolovci, jer je jezero prepuno kvalitetne ribe.







Trnovacko jezero ima oko 600 metara u precniku, nepravilnog je oblika sa varirajucom dubinom. Posebno ocarava njegova modro-zelena boja, zbog koje izgleda kao smaragd, brizljivo sakriven obroncima okolnih planina. U blizini jezera je i jedna od posljednjih prasuma u Evropi, Perucica.





Vodopad Skakavac u prašumi Perućica




Istorija

Prostor opštine Plužine, poznatiji pod nazivom Piva odavnina je naseljen. Razni predmeti koje je čovjek koristio za rad i lov pronađeni su u pećini Odmut (2 km nizvodno od Plužina), što navodi na zaključak da postojanje ljudske civilizacije na tim prostorima datira oko 10.000 godina. Ovaj lokalitet potopljen je nakon izgradnje brane HE "Piva".Prema istorijskim podacima Piva je kao jedna od slovenskih župa bila u sastavu prve srpske države zajedno sa oblastima oko Tare i Lima, koja se formirala u IX vijeku.Piva kasnije ulazi u sastav Zetske države - u X vijeku. Od Nemanjina vremena pa sve do raspada Dušanovog carstva Piva je ponovo u sastavu srpske države, a zatim u sastavu države velmože Nikole Altomanovića, pa bosanskog kralja Tvrtka I (XIV vijek), onda velmože Sandalja Hranića i najzad Stjepana Vukšića - Kosače (Herceg Stjepan, XV vijek). Herceg Stjepan je u Pivi imao dva utvrđena grada. Soko grad iznad Šćepan Polja i Tabangrad iznad današnjeg sela Stabana. Zidine Hercegovih gradova u Pivi, Sokola i Tabangrada, još uvijek odolijevaju vremenu.




Pećina Odmut




Kultura

Na teritoriji opštine Plužine nalazi se nekoliko izuzetno značajnih kulturno istorijskih spomenika. Najpoznatiji su Pivski Manastir, Soko Grad i Gradina.
Pivski manastir

Mnogo je pisano i pričano o Pivskom Manastiru. Jedan od tekstova koji na najbolji način dočarava sliku o njemu, objavljen je u listu “Danas”:
Čudesna selidba

Sakriven u bespuću iznad izvora rečice Sinjac, lepog Pivskog oka, Pivski manastir je postao poznat tek nakon 1970. godine kada je zbog gradnje hidroelektrane počelo njegovo izmeštanje na bezbedno mesto koje neće biti poplavljeno. Obeležen je svaki kamen, svaka kockica i, manastir je podizan narednih deset godina u selu Sinjac, dva kilometra iznad mesta gde ga je u 16. veku podigao Savatije Sokolović. Nema ko nije pisao o premeštanju manastira, svetska javnost je bila veoma zainteresovana i oduševljena, svi su se divili što je kao nekim čudom, opet, i na tom drugom mestu, onaj isti originalni manastir. Ukratko, po tom događaju pročuo se Pivski manastir.




Pivski manastir




Soko Grad (Šćepan Grad)

Šćepan Grad je na jednom karstnom grebenu više Šćepan Polja. Očuvale su se zidine od grada, ali to je sve obraslo u šumu, da mu se ne može prići ni skoje strane. Položaj grada je vrlo podesan. On je čuvao prelaz na Šćepan Polju, i odbijao sa malim snagama svaku navalu ka Pivi i Drobnjaku. Grad je sa prisojne strane, pa iako je na priličnoj nadmorskoj visini – ima preko 700 m, klima mu je vrlo prijatna. Okolina grada je bogata vodom i šumom, a podnožje mu zapljuskuju Tara i Piva. On se pominje i prije XV vijeka.




Gradina

Gradina ispod Stabana je ostatak nekih zidina na jednoj strmoj, kamenitoj kosi, pri utoku rječice Sutulije u Vrbnicu. U blizini ove gradine ima mjesto koje se zove vinogradi, i narod Gradinu zove Gradina Ercega Šćepana, a vinograde – Ercegovi vinogradi.




Soko grad Scepan polje Pluzine




Flora i Fauna


FAUNA - Na području Plužina vrlo je zastupljena raznovrsna fauna. Preduslovi za razvoj i očuvanje životinjskog svijeta nalaze se u izvanrednoj složenosti prirodnih i ekoloških faktora, a u prvom redu u smjenjivanju i prožimanju šumskih, livadskih, pašnjačkih, visokoplaninskih i riječnih ekosistema.

Ovaj kraj je naseljen raznovrsnom faunom, dok je oko 300 životinjskih vrsta zaštićeno. Po zanimljivosti i bogatstvu, prvo mjesto pripada beskičmenjacima, sa velikim brojem reliktnih i endemskih vrsta, pogotovo među insektima. Stoga cvijetne livade predstavljaju pravi raj za kolekcionare raznih vrsta leptira. Životinjski svijet sisara čine medvjed (Ursus arctos), divokoza (Rupicapra rupicapra), vuk (Canis lupus), srna, zec, divlja svinja, kuna, lisica i druge. Na ovom području živi i oko 170 vrsta ptica, a među raritetima su veliki tetrijeb (Tetrao urogallus L.), suri orao (Aquila chrysaetos), jarebica kamenjarka, soko, krstokljunka, bjeloglavi sup ... Fauna riba je uglavnom zastupljena salmonidnim vrstama, koje žive u brzacima rijeka ili jezerima, kao sto su pastrmka potočarka, lipljen, mladica, jezerska zlatovcica itd.




Medvjed - Ursus arctos




FLORA - Procijenjuje se da na području Durmitora koji uključuje područje rijeke i kanjona Pive raste više od 1.500 biljnih vrsta. Neke od njih vode porijeklo iz daleke geološke prošlosti, te se na ovom području mogu naći vrste, koje su karakteristične za daleki Arktik, pa su u kanjonima Pive i Tare, sačuvane pojedine vrste tercijalne flore iz Ledenog doba.

Uticaj Mediteranske klime sa jedne strane i planinske klime sa druge strane, uticali su na razvoj interesantne i bogate flore ovog podneblja. Tako se u kanjonu Pive mogu naći i interesantni mediteranski elementi (kanjon Pive je bogat pelimom - Salvia officinalis L.) ali i elementi planinske klime.I druge enedemicne biljke karakteristicne su za ovo podrucje, kao što je modro lasje - balkansi endemit, a pored toga veliko bogatstvo predstavlja i oko 150 vrsta ljekovitog i veliki broj medonosnog bilja od kojih su najkarakterističnije: borovnica, dan i noc, hajdučka trava, jela, kantarion, kleka, majčina dušica, maslačak, medvjeđe grožđe, razgon, suručica, trava iva, vranilova trava. Ovo područje naseljava i preko 40 vrsta jestivih gljiva i raznovrsno dekorativno cvijeće jarkih boja.




Pelin




Šume su neizostavni dio ovog predjela. Hrastove šume pružaju se do 1100 m, pored njih u ovom pojasu mogu se naći i šume: bijelog grabića, hrasta kitnjaka i običnog graba, zajednica crnog graba i mečije lijeske, kao i bukove šume koje su razvijene od 500m do 1600m nadmorske visine.




Duž rijeke Pive i njene pritoke nalaze se fragmenti močvarnih šuma (šuma crne johe i bijele vrbe), a šume crnog bora imaju fragmentalni raspored.






Ne zaboravite posjetiti ovo čarobno mjesto




Izvor: ekozonadurmitor; durmitor.wordpress.com; youtube.com; booking.me; durmitor.wordpress.com; zena.blic.rs; pluzine.travel; dizajnzona.com; summitpost.org; visokogorcicg.com; commons.wikimedia.org;